Groei aantallen weidevogels in Veerslootlanden en Olde Maten stagneerde in 2022

Ecoloog Martijn Bunskoek rapporteert in zijn verslag over 2022 dat hij van 15 soorten weidevogels territoria heeft vastgesteld in de onderzoeksgebieden. In 2022 lijken de aantallen na de groei van afgelopen jaren wel enigszins te stagneren en was van Grutto en Tureluur het broedsucces zeer slecht, vermoedelijk door predatie en de beperkte beschikbaarheid van goed kuikenland in het reservaat. Van Wulp was het broedsucces dit jaar wel vrij goed.

Het reservaat vormt een belangrijk brongebied (samen met de gronden van verschillende boeren in het reguliere agrarische gebied die hun bedrijfsvoering op weidevogels hebben afgestemd) voor de weidevogels in het gehele Rouveense en Staphorsterveld. Zonder het weidevogelreservaat en de inzet van deze boeren zou Grutto bijvoorbeeld nauwelijks nog voorkomen in de gemeente Staphorst.

Niet overal in het Rouveense- en Staphorsterveld deden de Grutto’s het slecht: In het Oosterslag 
(percelen Hoeve-Courtz) zijn zeker 35 paren met jongen waargenomen (gegevens Vereniging 
Weidevogelbescherming Staphorsterveld e.o.), het beste resultaat tot nu toe. Ook in het 
Zuideindigerslag zijn begin juni enkele Gruttoparen met jongen waargenomen. Het is bemoedigend dat in ieder geval in één van de twee grote kernen met Grutto’s in gemeente Staphorst het broedsucces wel voldoende is geweest.

De recente realisatie van een greppelplasdras aan de Rechterensweg en in het Groene kruispunt zal hopelijk ook bij gaan dragen aan een verdere optimalisatie van het gebied voor weidevogels.
Martijn doet in zijn rapportage een aantal aanbevelingen, zoals (meer) voorweiden en bepaalde percelen vroeger maaien om in omgeving van clusters met veel weidevogels meer geschikt kuikenland te krijgen, dat wil zeggen: percelen met niet te lange en vrij open vegetatie.

Weidevogels van de Veerslootslanden en Olde Maten in 2022

 

Informatiebijeenkomst verdiepingscursus natuurinclusieve landbouw

ANV Horst en Maten is van plan om voor u een verdiepingscursus te organiseren over natuurinclusieve landbouw. Hoe die cursus er uit zou moeten zien willen we graag met u als belangstellende bespreken. 

Hiervoor houden we een informatiebijeenkomst op donderdag 3 november, om 10:00 uur in Koetuur (Postweg 2 te Staphorst).  U kunt zich hiervoor aanmelden door een mail te sturen naar: j.tenhove@anvhorstenmaten.nl. Ook als u verhinderd bent, maar wel geïnformeerd wilt worden, horen wij dat graag.

Natuurboeren: kennis en vakmanschap om te boeren met en in de natuur

Aeres Hogeschool ontwikkelde een pakket cursussen ‘waar kennis over natuurbeheer wordt gekoppeld aan de boerenpraktijk’ in samenwerking met Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer. Docent Michiel Drok, die eerder al de driedaagse cursus ‘Inleiding beheer natuurlijk grasland’ voor de ANV verzorgde, zal een toelichting geven.

Het pakket is als volgt opgebouwd:

Niveau 1: voor ondernemers met natuurgrond als deel van hun bedrijf
Niveau 2: voor ondernemers waar natuurgrond een groot deel van het bedrijf omvat
Niveau 3: voor ondernemers die een eigen ondernemingsplan natuur als basis ontwikkelen

Kosten en subsidie

Na de informatiebijeenkomst hopen we een passende cursus te kunnen aanbieden met informatie over de deelnamekosten. Voor de organisatie van een cursus of studiegroep over natuurinclusieve landbouw is in het kader van het Interbestuurlijk Programma Vitaal Platteland (IBP VP) van Provincie Overijssel een subsidie toegekend aan de Gebiedsalliantie Samenwerking Olde Maten, waaraan ANV Horst en Maten deelneemt. Daardoor kunnen we uw eigen bijdrage beperken, afhankelijk van de aard en omvang van het cursusprogramma en het aantal deelnemers.

 

 

Nieuwe flyer over beheer van natuurlijk grasland in de Olde maten en Veerslootslanden

Als lid van de Gebiedsalliantie Samenwerking Olde Maten deed de ANV mee aan de Olde Maten Event op 11 juni jl. In samenwerking met Rouveen Kaasspecialiteiten konden we de bezoekers het resultaat van natuurinclusieve landbouw in de streek laten zien én proeven. De biologische weidevogelkaas vond gretig aftrek bij jong en oud. Met een nieuwe flyer informeerden we veel bezoekers hoe we de Olde Maten als een mozaïek beheren. En dat het agrarisch ondernemers zijn, leden van de ANV, die graslandpercelen pachten, waarvoor de ANV samenwerkt met Staatsbosbeheer.

De inzet van de Gebiedsalliantie Samenwerking Olde Maten is erop gericht om het gebied verder te ontwikkelen voor bewoners, gebruikers en bezoekers. Het versterken van de belevingswaarde, de relatie tussen natuur & landbouw en educatie.

De flyer Beheer van natuurlijk grasland in de Olde Maten en Veerslootslanden is bedoeld voor iedereen die meer wil weten over het werk van de ANV en haar leden in het natuurgebied.

 

Voorzichtig met zware machines in de Olde Maten

 

Op een aantal percelen in de Olde Maten hebben we insporing onderzocht die vorig jaar was ontstaan door inzet van zwaar materieel. De conclusie is anders dan wij hadden verwacht, namelijk dat rijsporen zich driekwart jaar na dato niet spontaan hebben hersteld. De veronderstelde veerkracht van de veenbodem valt tegen. 

De zomer van 2021 was natter dan we in de voorgaande jaren gewend waren. Op meerdere percelen was sprake van insporing, met name door materieel voor afvoer van hooi. In een enkel geval kwam een balenpers zelfs helemaal vast te zitten, waarvan de bodemschade overigens door de pachter is hersteld.

De algemene aanname was dat de bodem zich van insporing spontaan en binnen korte tijd herstelt. Om te checken of dat wel klopt hebben we het herstel van de insporing op een aantal percelen in de gaten gehouden. Daaruit is ons gebleken dat de veerkracht van de bodem tegenvalt. We konden sporen van een jaar geleden nog steeds goed zien, de bodem had zich niet of nauwelijks hersteld.

Die blijvende insporing heeft niet alleen nadelige gevolgen voor de bodem, maar ook voor de vegetatie. Het is ideaal voor het ontstaan van pitrus. Om dat tegen te gaan doen wij een beroep op u als pachter om voorzichtig te zijn met de inzet van (te) zwaar materieel, en bij twijfel over de draagkracht van de bodem daarvan af te zien.

Vervolg terugzetten bossingels Olde Maten

30 november zijn we met onze werkploeg gestart met het terugzetten van bossingels in de Olde Maten. Dat gebeurt in het kader van natuurherstel van boksloten en graslandpercelen, en is een vervolg op het werk van vorig jaar. De werkploeg van de ANV zaagt vanuit de boksloten overgroeide graslandpercelen vrij over een lengte van circa 12 kilometer. De mannen zijn gestart aan de Postweg, waar het project vorig jaar eindigde. Opdrachtgever is Staatsbosbeheer.

De Olde Maten en Veerslootlanden is een natuurgebied met een slagenlandschap. In het gebied ligt ruim 600 hectare aan natuurlijke graslanden op smalle, langgerekte percelen tussen zogenaamde boksloten met een totale lengte van om en nabij de 225 km. Om de bijzondere natuur van zowel boksloten als graslandpercelen te kunnen behouden is onderhoud vereist. Dit jaar zal het eerste deel van deze ‘inhaaloperatie’ worden uitgevoerd.

Met het beschikbare budget pakken we net als vorig jaar de meest urgente overgroei aan. Vorig jaar is op diverse percelen langs de Rechterensweg al veel bosschage verwijderd (over een lengte van 18 km). De komende tijd worden de werkzaamheden voortgezet langs percelen aan de Postweg.

Het zaagwerk wordt uitgevoerd door de werkploeg van ANV Horst en Maten, bijgestaan met een minikraan door K. Hengsteboer Slootonderhoud & Grondwerken. De werkploeg zorgt ook voor diverse hand- en spandiensten om de percelen schoon op te leveren. Het uitrijden en versnipperen van het gezaagde hout wordt uitgevoerd door HDS Dunnink, die ook de vrijgezaagde stroken zal klepelen en maaibaar opleveren. Het werk zal vóór 15 maart 2022 worden afgerond.

 

Woord van de voorzitter

Bij velen is er opluchting over de versoepeling van de coronamaatregelen. We kunnen telkens weer een stap zetten richting normale samenleving. Als ANV-bestuur kunnen we weer fysiek vergaderen. We zijn volop bezig met de voorbereiding voor een vervolg op de samenwerking met Staatsbosbeheer. Het huidige samenwerkingscontract loopt op 31 december 2021 af.

Een ander belangrijk agendapunt is onze deelname aan de deelgebiedscommissie Staphorsterveld. Dat is in het kader van de Gebiedsgerichte aanpak Noordwest Overijssel. In deze commissie wordt gesproken over de vele opgaven in ons gebied, zoals de bodemdalingproblematiek in de veenweiden en de stikstofaanpak. Doel daarvan is om een toekomstperspectief op te stellen voor ons (deel)gebied op de middellange en lange termijn. Een toekomstperspectief dat economisch, ecologisch, milieutechnisch en waterhuishoudkundig duurzaam is en een gebied waarin het goed is om te wonen, werken en recreëren.

In deze commissie zitten vertegenwoordigers van de landbouworganisaties, natuur- en milieuorganisaties, gemeenten, waterschap en terreineigenaren, zoals Staatsbosbeheer. De commissie is een initiatief van de provincie Overijssel en als voorzitter fungeert wethouder L. Mulder van de gemeente Staphorst. Namens ANV Horst en Maten heb ik zitting in de commissie.

Joop Alssema